Ενδεχόμενες επιπλοκές στην Εξωσωματική Γονιμοποίηση

Πάνω από 1.500.00 κύκλοι (το 55% στην Ευρώπη) και 350.000 γεννήσεις είναι ο «ετήσιος απολογισμός» της εξωσωματικής γονιμοποίησης σε όλο τον κόσμο, η οποία έως σήμερα έχει οδηγήσει στη γέννηση σχεδόν 6 εκατομμυρίων παιδιών, σύμφωνα με στοιχεία της Διεθνούς Επιτροπής Παρακολούθησης των Τεχνολογιών Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής (ICMART).

Ωστόσο σε αρκετές περιπτώσεις υπάρχουν αρνητικές εκβάσεις οι οποίες άλλοτε είναι ήπιες ή απλώς δυσκολεύουν την κύηση και άλλοτε δημιουργούν σοβαρότερα προβλήματα.

Επειδή ο καλύτερος ασθενής είναι ο ενημερωμένος ασθενής, οι υποψήφιοι γονείς πρέπει να γνωρίζουν για τους ενδεχόμενους κινδύνους της εξωσωματικής και ποια μέτρα λαμβάνονται για να αποφευχθούν.

❖ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΥΠΕΡΔΙΕΓΕΡΣΗΣ ΩΟΘΗΚΩΝ (ΣΥΩ)

Το ΣΥΩ οφείλεται στη μη ελεγχόμενη αντίδραση του οργανισμού κατά τη διαδικασία της διέγερσης των ωοθηκών και μπορεί να προκύψει παρά τη στενή παρακολούθηση της γυναίκας. Το ΣΥΩ διακρίνεται σε ελαφριάς, μέτριας, και σοβαρής μορφής και εμφανίζεται συνήθως σε γυναίκες με πολυκυστικές ωοθήκες. Το ΣΥΩ επιφέρει υπέρμετρη διόγκωση των ωοθηκών, συλλογή υγρού στην κοιλιακή χωρά, πρήξιμο, άλγος, δύσπνοια, ναυτία, τάση για έμετο και έντονο αίσθημα κακουχίας. Αν τα συμπτώματα αυτά είναι έντονα και υπάρχουν διαταραχές των αιμολυτικών, βιοχημικών και ηλεκτρολυτικών παραμέτρων τότε απαιτείται άμεση εισαγωγή της γυναίκας στο νοσοκομείο. Το ποσοστό αυτών των γυναικών είναι πολύ μικρό, περίπου το 1% με 2% των περιπτώσεων. Σε επερχόμενη κύηση το κύημα δεν απειλείται από το σύνδρομο.

❖ ΠΟΛΥΔΥΜΗ ΚΥΗΣΗ

Η διαδικασία της εξωσωματικής γονιμοποίησης αυξάνει το ποσοστό πολύδυμων κυήσεων. Αυτό συμβαίνει γιατί μεταφέρονται στη μήτρα περισσότερα από ένα έμβρυα, στην προσπάθεια να αυξηθεί η πιθανότητα κυοφορίας. Έτσι μπορεί να έχουμε κυήσεις δίδυμες, τρίδυμες ή τετράδυμες. Τις περισσότερες φορές η γυναίκα κυοφορεί δίδυμα, χωρίς να αντιμετωπίζει ιδιαίτερα προβλήματα. Στις τρίδυμες ή τετράδυμες κυήσεις, όπου και ο πρόωρος τοκετός είναι πολύ πιθανός, λαμβάνονται ειδικά μέτρα αντιμετώπισης.

❖ ΕΞΩΜΗΤΡΙΟΣ ΚΥΗΣΗ

Εξωμήτριος κύηση είναι η εμφύτευση του εμβρύου σε θέση έξω από την κοιλότητα της μήτρας. Η συχνότερη θέση εντοπισμού της είναι στη σάλπιγγα. Η εξωμήτριος κύηση χαρακτηρίζεται από τα κλασικά συμπτώματα της κύησης, πόνο στην κοιλιά και κολπική αιμορραγία. Το ποσοστό εμφάνισης εξωμητρίου κυήσεως στην εξωσωματική γονιμοποίηση είναι λίγο μεγαλύτερο από την αυτόματη σύλληψη. Η διάγνωση γίνεται μέσα στο πρώτο 15μερο μετά το τεστ κύησης και αντιμετωπίζεται λαπαροσκοπικά.

❖ ΜΙΚΡΟΤΡΑΥΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΩΟΛΗΨΙΑ

Κατά τη διάρκεια της ωοληψίας, η βελόνα που χρησιμοποιείται για τη συλλογή των ωαρίων από την ωοθήκη μπορεί να τραυματίσει αγγεία προκαλώντας αιμορραγία. Η κατάσταση αντιμετωπίζεται με επιμελή αιμόσταση και φαρμακευτική αγωγή.

❖ ΚΑΡΚΙΝΟΣ

Μεγάλες επιδημιολογικές μελέτες που ερευνούν τη συσχέτιση της φαρμακευτικής αγωγής ενός προγράμματος υποβοηθούμενης αναπαραγωγής με τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου της μήτρας, του μαστού ή της ωοθήκης, έδειξαν ότι ο κίνδυνος αυτός δεν είναι στατιστικά μεγαλύτερος από εκείνον του γενικού πληθυσμού. Σε γυναίκες που πήραν φάρμακα για εξωσωματική γονιμοποίηση και σε γυναίκες που δεν πήραν, ο κίνδυνος είναι ο ίδιος. Ωστόσο, το θέμα αυτό απασχολεί κάθε γυναίκα και για προληπτικούς λόγους όλες οι γυναίκες θα πρέπει να υποβάλλονται σε Pap test και έλεγχο μαστού ετησίως.

❖ ΠΑΡΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΔΙΕΓΕΡΣΗΣ

Σε κάθε κύκλο εξωσωματικής γονιμοποίησης χορηγούνται φάρμακα και γίνονται χειρισμοί, με σκοπό τη διέγερση των ωοθηκών. Μερικές γυναίκες αναπτύσσουν συμπτώματα όπως εξάψεις, κεφαλαλγία, αϋπνία, οξυθυμία, κοιλιακό άλγος και αιμορραγία.